صفحه اول چهارشنبه  / 12 شهريور 1393  / 03 سپتامبر 2014  العربیه - اردو - English    
 درباره ما   
 پرسش و پاسخ   
 تماس با ما   
 جستجوي پيشرفته   
  آرشيو مقالات -> دفاع مقدس
عنوان : تأثير خاطره نويسي دفاع مقدس بر روند نمايشنامه نويسي
خلاصه : بخش عمده اي از آثار درخشان ادبي در گونه هاي رمان، داستان، نمايشنامه و... براساس خاطرات شنيدني يا خواندني افراد درگير در رويدادهايي همچون انقلاب اسلامي و دفاع مقدس آفريده شده اند. به اين معني كه نويسنده آنها، يا خود در آن رويداد حاضر نبوده و يا جزئيات آن را به خاطر نداشته و يا اصولاً نكته اي قابل تأمل برايش پيش نيامده كه از آن انگارهاي جنيني بسازد تا به آفرينش اثري قابل قبول منجر شود؛ بنابراين به سراغ خاطرات ديگران رفته و با مشاهده و تحقيق و عميق شدن در آن، دست به آفرينش زده است.
عنوان : تئاتر و جنگ در كنار يكديگر
خلاصه : آثار نمايشي ارايه شده در زمينه دفاع مقدس در طي سالهاي آغازين جنگ و تا فاصله سال 1367 كه با اعلام آتش بس جنگ تحميلي عراق عليه ايران به پايان رسيد از چند زاويه قابل توجه و بررسي است، نخست آنكه اين گونه آثار بيشتر تكيه بر جنبههاي احساسي خالقان آن دارد و در مقاطع مختلف چه در زمان جنگ و چه در پايان آن فاقد ساختار دراماتيك مناسب، شخصيت پردازي دقيق و استفاده از وجوه متعدد جامعه شناسانه و روان شناسانه است. اين آثار هنوز با گذشت سالها از پايان دفاع مقدس و در تداوم نوع نگاه هنرمندان تئاتر نتوانسته است به يك انسجام اساسي دست يابد.
عنوان : ويژگي هاي تئاتر دفاع مقدس
خلاصه : مسلم است كه همواره ظرف و مظروف رابطه اي مستقيم با هم دارند و معمولا اين محتواست كه سبك و چگونگي اجرا را با توجه يه ديدگاه و تحليل كارگردان مشخص مي كند و نمي توان يك فرم واحد را براي اجراي تئاتر دفاع مقدس مطرح كرد.به اعتقاد نگارنده و بر خلاف نظر برخي ، تئاتر دفاع مقدس يك ژانر و گونه نمايشي نيست بلكه يك نمايش با موضوع دفاع مقدس مي تواند در ژانرها (كمدي ، تراژدي و...) و همچنين سبك هاي متفاوتي (رئاليسم ، سورئاليسم و...) اجرا شود ولي به نظر مي رسد با توجه به محتواي ارزشي تئاتر دفاع مقدس ، استفاده از برخي سبك ها تاثير بيشتري خواهند داشت.
عنوان : بازتاب دفاع مقدس در ادبيات نمايشي كودك و نوجوان
خلاصه : نمايشنامه نويسي براي كودكان و نوجوانان در زمينه دفاع مقدس از جمله مباحثي است كه پرداخت به آن بطورجدي كمتر صورت گرفته است و عمده آثاري كه در اين زمينه بوجود آمده يا به لحاظ محتوايي مناسب كودكان نيستند و يا از ضعف ساختاري برخوردارند، البته اغلب وجود چند جشنواره تئاتري در سراسر كشور به توليد اين متون كمك كرده است.
عنوان : تئاتر دفاع مقدس و آزمون سبك ها
خلاصه : سال هاست كه موضوعيت و شكل داستان در حوزه تئاتر دفاع مقدس به عنوان ويژگي و عاملي محدود كننده مورد بحث و بررسي قرار مي گيرند. بسياري از كارشناسان و هنرمندان معتقدند كه موضوعيت بخشيدن به تئاتر آزادي و اختيار در مورد بكارگيري شيوه و سبك ها و البته نوع پرداخت دراماتيك را محدود مي كند و از اين روي تئاتر را به گونه اي منفي تحت تاثير قرار مي دهد.
عنوان : عرفان، جنگ را به دفاع مقدس تبديل كرد
خلاصه : خلاصه يادداشت اگر بخواهيم تعريف قاطعي از عرفان به دست دهيم و بگوييم عرفان، اين است و لاغير، امكان پذير نيست. شايد اغراق باشد اگر بگوييم: از آنجايي كه راه هاي رسيدن به خدا به تعداد خلايق است، راه هاي زيادي هم براي رسيدن به عرفان وجود دارد، اما عرفان چنين چيزي است. با اين حال خلاصه عرفان، معرفتي است كه انسان را از وجود پست بشري دور مي كند و به سرچشمه هستي كه همان خداوند است، مي رساند. نويسنده در اين يادداشت سعي در واشكافي اصول عرفاني و پيوند آن با شهادت دارد و گره خوردگي اين دو را در جبهه هاي دفاع مقدس بررسي مي كند.
عنوان : بررسي هنر دفاع مقدس از نظر كارشناسان و هنرمندان
خلاصه : هنر دفاع مقدس در همه شاخه هاي آن، هنر ويژه اين مرزوبوم درست است كه جنگ، به خودي خود موضوعي هنر دفاع مقدس در همه شاخه هاي آن، هنر ويژه اين مرزوبوم درست است كه جنگ، به خودي خود موضوعي محسوب مي شود. جهاني است و دغدغه همه دنيا محسوب مي شود، اما وقتي از جنگ ايران و عراق صحبت به ميان مي آيد، گويي ويژگي هاي اين جنگ براي ما با همه جنگ هاي ديگر دنيا متفاوت مي شود. هشت سال دفاع مقدس براي ما مظهر شجاعت، شهامت، ايثار و فداكاري مردان و زنان است و همين موضوع در طول اين سال ها دستمايه خلق آثار هنري بسياري شده است. هنرمندي كه صحنه هايي از خلق آثار هنري بسياري شده است مردان و زنان است و همين موضوع در طول اين سال ها دستمايه دفاع مقدس را در ژانر هنري اش منعكس مي كند، يا از آن الهام مي گيرد، در واقع هنرملي ايران را خلق مي كند. اين هنر مي تواند مقدس ايران را مي كند دفاع را در ژانر هنري اش منعكس مي كند، يا از آن الهام مخاطباني فراتر از مرزهاي ايران داشته باشد. حرفش هم اين باشد كه جنگ، اين واقعه وحشتناك و مرگبار صحنه هايي گرانبها براي كه جنگ، اين واقعه وحشتناك و مرگبار صحنه گران ما خلق كرد. نشان بدهد كه پديده اي زشت و مذموم از زاويه ديد يك هنرمند ايراني مي تواند تبديل به چه تصاويري بشود. از سوي ديگر رعايت نكردن حقوق هنرمنداني كه در اين ميان با جان و دل مفهوم ايثار و شهادت را تجسم بخشيدند جزو مهمترين دغدغه هاي .هنرمندان هنرهاي تجسمي به شمار مي رود فصلنامه شاهد براي جمع نظرات متفاوت، اقتراحي را با موضوع «رعايت حقوق هنرمندان دفاع مقدس و توجه به مفهوم ايثار و شهادت در آثار هنرمندان » با برخي از كارشناسان، مدرسان دانشگاهي «حقوق هنرمندان دفاع مقدس و توجه به مفهوم ايثار شهادت در آثار هنرمندان با برخي از مدرسان دانشگاهي رعايت و و هنرمندان مطرح كرده است كه مي تواند ورود فصلنامه شاهد ويژه «هنرهاي تجسمي و فرهنگ ايثار و شهادت » باشد.
عنوان : روح مقاومت و ايثار در فرهنگ دفاع مقدس
خلاصه : از همان زمان كه جنگ تحميلي ايران و عراق شروع شد و اثرات اجتماعي و سياسي جنگ بر تك تك اقشار جامعه نمايان شد، هنر دفاع مقدس هم شكل گرفت. در واقع جريان شكل گيري اين هنر همزمان و همسو با اين واقعيت تاريخي بود. همان اندازه كه سينماي دفاع مقدس متولي ويژه اي براي حمايت و توليد آثار سينمايي دارد، هنرهاي تجسمي دفاع مقدس نيازمند حامي و پشتيبان است. چنين نمادي قطعاً مي تواند به آسيب شناسي هنرهاي تجسمي در اين حوزه بپردازد، به مشكلات، نيازها و در خواست هاي هنرمندان اين حوزه رسيدگي كند. هنرهاي تجسمي با زبان جهاني خود كه زبان تصوير و استفاده از اشارات و نمادها است، به خوبي مي تواند فرهنگ دفاع مقدس ما را به نسل ها و به جهانيان بازگو كند. در حقيقت آن جا كه اين هنر به موضوع شهدا و ايثارشان مي پردازند و يا آن جا كه از حال و هواي جبهه ها حرف مي زند، مي تواند به خوبي در دل و جان مخاطب رسوخ كند.
عنوان : وضعيت سينماي دفاع مقدس و انتقال ارزش ها از نگاه كارشناسان
خلاصه : سينماي دفاع مقدس را بايد مهمترين ژانر سينماي پس از انقلاب خواند. چرا كه آيينه تمام نماي اتفاقات و حوادث موجود در جامعه انقلابي و اسلامي ما است. اولين فيلم جنگي سينماي ايران كه چند ماه بعد از آغاز جنگ ساخته شد، شباهت چنداني به آنچه در جبهه ها رخ مي داد نداشت و الگوب رداري شده از فيلم هاي حادثها ي بود. اتفاقي كه در بسياري از فيلم هاي جنگي ايراني نيز تكرار شد. آثاري تهييجي كه به ندرت مي شد در ميان شان فيلم هاي قابل قبولي يافت. سازندگان اين فيلم ها نه جنگ را درست مي شناختند و نه حتي سينما را، اما در اين دوران تعدادي از جواناني كه فيلمسازي را در جبهه ها آموخته بودند به ميدان آمدند و آنها كه مستعد بودند بعد از چند سياه مشق توانستند مسير سينماي جنگ را عوض كنند. فيلم هاي پرواز در شب، ديدهب ان، مهاجر، كيميا، از كرخه تا راين، سفر به چزابه و... سينماي دفاع مقدس را صاحب شناسنامه كرد. هر چند اين سينما در طول سا ل ها با فراز و نشيب هاي متعددي مواجه بوده و به نظر مي رسد كه فاصله زيادي از دوران طلاييا ش گرفته است، اما هنوز مي توان فيلم هاي شاخصي مثل روز سوم را مشاهده كرد كه در آن مي توان به وضوح روحيه ايثار و شهادت و دفاع از خاك و سرزمين را ديد.
عنوان : از غريزه جنگ طلبي غربي ها تا 8 سال دفاع مقدس
خلاصه : تاريخ نشان داده است كه ما ايراني ها، هيچ گاه انسان هايي جنگ طلب نبوده و بعد از ورود اسلام به ايران ما هيچگاه آغاز كننده اين امر مخرب نبوده ايم. تلقي غربي ها از جنگ امري گريز ناپذير است. آنها مدعيا ند جنگ رويدادي ضروري و غيرقابل اجتناب و حادثها ي است كه انسان توانايي طفره رفتن از آن را ندارد. جالب اين كه متفكراني كه تفكر ضد جنگ دارند، ضمن پذيرش غيرقابل اجتنابب ودن جنگ، معتقدند كه انسان از توان كاهش ميزان ويراني ها برخوردار است،
عنوان : حقيقت ها و آرمان ها در سينماي دفاع مقدس
خلاصه : جنگ ما به نوعي با جنگ هاي ديگر دنيا تفاوت داشت و شايد به خاطر همين قضيه است كه اسم آن را دفاع مقدس گذاشتيم. اما جنگ، خود به خود پديده قشنگي نيست. البته هر چيزي مي تواند اينگونه باشد كه درنفس خود پديده زيبايي نباشد. ولي وقتي تعبير خوبي از آن مي شود، آن را پديده خوبي هم جلوه مي دهد. جنگ هم همين طور است. در واقع اينكه اين جنگ با چه هدفي به وجود آمد و تاثيراتش چه بود، بيانگر نكات مثبت و منفي جنگ است. سعي مي كنم با يك مثال اين موضوع را روشن كنم. در نظر بگيريد چند تايي ميز وصندلي شكسته در يك كلاس قرار دارد. اين ميز وصندلي ها در حقيقت به خودي خود ارزشي ندارند ومستعمل هستند، اما وقتي همين ميز و صندلي از رده خارج در خدمت كلاس درس قرار مي گيرد و باعث رشد و تعالي عده اي مي شود، آن وقت همين ميز و صندلي شكسته، خيلي ارزش پيدا مي كنند.
عنوان : تئاتر دفاع مقدس آميزه اي از درام و واقعيت
خلاصه : در بررسي تئاتر دفاع مقدس بايد به دوره هاي مختلف اين تئاتر در فاصله هاي زماني مختلف اشاره كنيم. در واقع تئاتر اين حوزه دقيقاً مطابق با تغيرات جنگ و تاثيرات آن بر جامعه متحول شده است و تكامل يافته است. به همين نسبت، رابطه آن با مخاطبان خود نيز تغيير كرده است. اين روزها پس از سپري شدن بيش از بيست سال از نگارش و اجراي اولين نمايش هاي دفاع مقدس، اين نمايش جايگاهي ويژه در تئاتر كشور پيدا كرده است.
عنوان : سير تحول شخصيت در فيلم هاي دفاع مقدس
خلاصه : در تاريخ معاصر ايران شاهد اتفاقات فراوان و عديده اي بوده ايم كه مهم ترين آن پيروزي انقلاب اسلامي و جنگ تحميلي است. با شروع جنگ و آغاز دفاع مقدس، به سرعت فضاي جامعه و روحيه مردم دچار تحولات بسياري شد و بازتاب اين تغيير و تحولات به خوبي در فرهنگ و هنر كشور منعكس شد. در اين ميان، سينما هم كه از آغاز انقلاب اسلامي، تحولات مختلفي را تجربه كرده بود، با شروع جنگ ژانر جديدي را پيش روي خود ديد، ژانري كه امروز آن را با عنوان سينماي دفاع مقدس مي شناسيم. به جرات مي توان گفت سينماي دفاع مقدس يك ژانر نو و اصيل در سينماي پس از انقلاب محسوب مي شود كه بازتاب فضاي جامعه سال هاي جنگ و پس از آن به خوبي در شخصيت هايش منعكس شده است. اما وقتي صحبت از شخصيت در فيلم هاي دفاع مقدس به ميان مي آيد، بايد فيلم هاي اين ژانر را در يك سير تاريخي بررسي كنيم، چرا كه شخصيت پردازي ها و تغيير و تحولاتي كه طي سال هاي بعد از جنگ در ساختار زندگي اجتماعي رزمندگان رخ داده است، امري مجزا از ساختار فيلم هاي دفاع مقدس نيست. در سال هاي اوليه شكل گيري فيلم هاي دفاع مقدس فيلم ها دوگونه بودند؛ يكي از آنها نوع تغيير شكل يافته سينماي فيلم هاي فارسي بود. شخصيت پردازي در اين فيلم ها شكلي جعلي و بي اعتبار داشتند، زيرا نمونه درجه سوم و چهارم آن را مي توان در فيلم هاي هاليودي آن دهه مشاهده كرد. طبيعت اين نوع سينما شكل اصيل و نمود بيروني نداشت. نوع دوم فيلم هايي بودند كه تصوير شخصيت هايشان آرمان گرايانه بودند و به شدت تحت تاثير توصيف هايي بود كه رزمندگان، بخصوص جوانان بسيجي از جنگ داشتند. اين جوانان زاويه ديدشان به جنگ همان نگاهي بود كه حضرت امام خميني(ره)به جنگ داشتند. نگاهي كه آميخته با عرفان و حماسه بود.
عنوان : ماندن در وضعيت آخر! (ارزيابي وضعيت چاپ كتاب هاي هنري مرتبط با دفاع مقدس در ايران)
خلاصه : همه ساله در چنين روزهايي، جامعة فرهنگي كشورمان شاهد برگزاري مراسم انتخاب كتاب سال دفاع مقدس است كه هريك از بخش هاي علمي، فرهنگي، اجتماعي، سياسي و حتي اقتصادي كشور به شيوة خاص خود به آن واكنش نشان مي دهند. اين واكنش ها گاه جنبه هاي متناقض و پيچيده اي به خود مي گيرد. از يك سو جنبه هاي ارزشي و در خور توجه مرتبط با فرهنگ دفاع مقدس و نيز جريان توليد فكر و تمايل به پديداري حركت هاي علمي، فرهنگي، ادبي، پژوهشي و هنري و از سوي ديگر بحران هاي هميشگي در زمينه هاي چاپ و نشر كتاب، فرهنگ كتابخواني، مشكلات پژوهشي و كيفيت علمي و فني نامناسب بسياري از آثار چاپي در عرصة دفاع مقدس؛ ما را به انديشه وامي دارند. جشنواره به خودي خود مي بايست كانون شادماني و افتخار كساني باشد كه مزد تلاش، انديشه ورزي و بالندگي خود را مي گيرند. بايد محل تلاقي انسان هاي از هم دورافتاده اي باشد كه ريسمان هاي ارتباط و همدلي خود را در دفاع مقدس يافته اند. نيامده ايم كه زبان به شكوه و گلايه بگشائيم و بخواهيم تمامي مشكلات خود را يك شبه بيابيم و با عصاي جادويي محو و نابود سازيم. آمده ايم با زبان منطق، با زبان آمار و نمودارها به ترسيم وضعيت موجود خود بپردازيم. آمده ايم تا در اين وضع نمانيم، تا خود را براي شرايط تازه اي مهيا سازيم. در اينجا به اين سؤال اساسي مي پردازيم كه ميزان چاپ كتاب هاي هنري در كشورمان و از آنجا نسبت چاپ كتاب هاي هنري دفاع مقدس با مجموع كتاب هاي چاپ شده در كشور چگونه است؟ ميزان چاپ كتاب در هر كشوري ارتباطي مستقيم با اوضاع فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي آن سرزمين دارد. هنگامي كه به آمار تكان دهندة كتابخواني در ايران [كه گاه تأييد و گاه تكذيب مي شود] نگاهي بيندازيم به فاصلة عميق فرهنگ كتابخواني در جامعه ايراني (كه روزانه بين 2 تا 10 دقيقه است) با كشورهاي پيشرفته (كه روزانه 5/1 ساعت است) پي مي بريم. دوباره اشاره به هزينه اي كه هر خانوادة ايراني در سال به بخش فرهنگ، هنر و كتاب اختصاص مي دهد ما را بيشتر نگران مي كند. بر طبق آمار فرهنگي ساليانه در بين سال هاي 78 تا 80 اين هزينه كمتر از يك درص كل هزينه هاي خانواده ها بوده، كه اين مقدار حتي از هزينه هاي صرف شده براي سيگار (حدود 5/2 درصد مخارج خانوار) كمتر است. شايد بررسي آمار و نمودارهاي چاپ كتاب در كشور، تصوير روشنتر و دقيق تري از جايگاه كتاب و نشر آثار مرتبط با فرهنگ و هنر دفاع مقدس ارائه دهد.
عنوان : راهبردهايي در ترجمه كتب دفاع مقدس
خلاصه : مقدمه رشد و پيشرفت سريع تبادل اطلاعات در جهان پيرامون ما تنها در صورتي مي تواند سودمند و مفيد واقع شود كه فرصت ها شناخته شده و از آنها استفادة بهينه شود. عصر حاضر، عصر ارتباطات است. در اين عرصه ملتي پيروز است كه بتواند علاوه بر حفظ و نگهداري دستاوردهاي فرهنگي و ارزش هاي ملي خود، آنها را به ساير ملل نيز عرضه نمايد. كشور ما ـ ايران ـ با وجود داشتن ارزش هاي مذهبي و ملي فراوان قادراست فرهنگ غني خود را به جهان هديه نمايد. در تاريخ ادبيات ما، منابع غني متعددي پيرامون ارزش هاي اسلامي در حوزه دفاع مقدس وجود دارد كه مي تواند ضمير تشنة جوامع بشري را سيراب نمايد. امروزه عمده ترين مسئله جهان اسلام، فقدان هماهنگي ملل اسلامي است. عدم تعامل فرهنگي بين مسلمانان در دنياي امروز كاملاً مشهود است. اين آسيب چشمگير فرهنگي، تنها هنگامي قابل ترميم است كه با جديت تدبيري در اين زمينه انديشيده شود. يكي از راه هاي ايجاد تعامل و تبادل فرهنگي ايران با ساير كشورها، توليد كتب در زمينه هاي گوناگون بويژه كتب ارزشمند در حوزه دفاع مقدس است. مفاهيم ارزش هاي فرهنگي و به ويژه فرهنگ دفاع مقدس ايران قابل ارائه به سايرملل مي باشد و در صورت استفاده از فرصت هاي موجود مي توان جايگاه فرهنگ دفاع مقدس را به جهانيان شناساند و حقانيت ملت بزرگ ايران را تا ابد در اذهان جهان زنده نگاهداشت. در عصر كنوني، ضروري است ترجمه متون دفاع مقدس به زبان هاي بين المللي با جديت فراوان دنبال شود تا در پيشبرد اهداف متعالي فرهنگ دفاع مقدس گام هاي مفيدي برداشته شود.
عنوان : ملاحظاتي در مورد نقد شعر دفاع مقدس
خلاصه : در عرصه اي خلوت معاني متعددي براي واژة نقد ذكر شده است. از جملة اين معاني مي توان به موارد زير اشاره كرد: پول رايج، پول نقد (در برابر نسيه)، انتخاب سره، ارزيابي و سنجش، محك زدن، نمايش خوب و بد چيزي، انتخاب بهترين. واژة انتقاد نيز اگرچه گاهي مترادف نقد به كار مي رود اما در عرف و كاركرد زباني رايج، انتقاد را به معني بيان كاستي هاي يك چيز و ايرادگيري از كسي يا پديده اي به كار مي برند. اما نقد به معناي ارزيابي، سنجش و حتي داوري امور و آثار هنري، فكري، فرهنگي و حتي علمي و سياسي مورد استفاده قرار مي گيرد. ناقد يا منتقد معمولاً به كسي اطلاق مي گردد كه به عمل نقد مبادرت مي ورزد. اما به كسي كه تنها به انتقاد در معناي عرفي، با يكجانبه نگري تنها به ذكر ايرادات و كم و كاستي ها مي پردازد، مگر از منظري عوامانه و با ملاحظاتي ژورناليستي، منتقد گفته نمي شود.
عنوان : تأملي بر ادبيات دفاع مقدس در حوزه تحقيقات حقوقي – اجتماعي
خلاصه : مقدمه تجاوز نظامي رژيم بعث عراق به جمهوري اسلامي ايران در 31 شهريور ماه 1359 (22 سپتامبر 1980) به طولاني ترين جنگ قرن بيستم منتهي گرديد. البته در حوزه ادبيات بين المللي جنگهاي معاصر، جنگ تحميلي عراق عليه ايران ويژگي هاي منحصر به فرد ديگري نيز دارد كه پرداخت تفصيلي به آنها فرصت ديگري مي طلبد. همسويي قدرتهاي بزرگ با دولت متجاوز و فروكش كردن شعله هاي جنگ سرد ميان اردوگاه شرق و غرب در ارتباط با جنگ تحميلي، اين جنگ را به تجاوزي جامع و فراگير مبدل ساخت. به واقع از يك سوي بسياري از كشورها در عمل به تحريك، تجهيز و تأمين متجاوز پرداختند و در لفظ به شعار بيطرفي و عدم تخاصم اكتفا كردند. از سوي ديگر جمهوري اسلامي ايران در اين جنگ نه صرفاً در جبهه نظامي، بلكه در جبهه هاي سياسي، اقتصادي، فرهنگي، مالي، فني و... نيز به مبارزه و نبرد فراخوانده شد. به واقع آنچه كه در آموزه هاي علمي به «جنگ تام و تمام عيار» شهرت يافته است در هشت سال تجاوز عراق به ايران مصداق عيني يافت. در اين جنگ، تجاوزگر، مستظهر به حمايتهاي بين المللي و در مسير نيل به پيروزي، اغلب قواعد و مقررات حقوقي را ناديده گرفت و تئوري «هدف وسيله را توجيه مي كند» را از بايگاني تاريخ به صحنه واقعيت كشاند و به آن حياتي دوباره بخشيد. نتيجه اين امر به چالش كشيده شدن نهادهاي بين المللي مسؤول حفظ صلح و امنيت جهاني (سازمان ملل متحد و به ويژه ركن اجرايي آن يعني شوراي امنيت) و نيز برملا شدن اغراض شوم قدرتهاي بزرگ و دولتهاي اقماري آنها در منطقه بوده است. اما اگر نه از بيرون، بلكه از درون به جنگ تحميلي بنگريم و در عناصر معنوي محاط بر جنگ نظر افكنيم تقدس دفاع در برابر تجاوز بوده است، نه آن تقدسي كه به حق ذاتي دفاع از خود يا تمامت ارضي باز مي گردد، بلكه حرمتي و تقدسي الهي كه به جهاد و شهادت معنا مي بخشد و اسارت در جنگ را به آزادگي مبدل مي سازد. واژه «دفاع مقدس» در اين چارچوب است كه قابل تفسير مي گردد و از دفاع مشروع در قاموس حقوق و سياست فاصله مي گيرد. هرچند كه بر دفاع مقدس نقطه پاياني تصور نتوان كرد اما اينك بيش از بيست سال از پايان جنگ تحميلي مي گذرد و از اينرو آنگاه كه سر در ج‍َيب مراقبت فرو برده و بر اين نكته تأمل مي كنيم كه «سوگند به قلم و آنچه كه مي نگارد» و «ارج و بهايي برتر از خون شهيدان براي قلم دانشمندان» از چه جايگاهي در ادبيات دفاع مقدس در حوزه تحقيقات و پژوهشهاي اجتماعي برخوردار است بايد ابتدا كارنامه پژوهشي ادبيات دفاع مقدس در اين عرصه را مورد ارزيابي و قضاوت قرار داد و سپس به عوامل موفقيت و يا شكست در اين زمينه نظر افكند و آنها را به نقد كشيد تا وضعيت مطلوب و راهكارهاي نيل به آن مشخص شود. از آنجا كه حقير آشنايي اندكي با الفباي «حقوق بين الملل» دارد ابتدا به دفاع مقدس در ادبيات حقوق بين الملل فارغ از جشنواره هاي يازده گانه انتخاب بهترين كتاب سال دفاع مقدس نظر افكنده و سپس در قالب آثار بررسي شده در جشنواره هاي يازده گانه به نقد و بررسي كميت و كيفيت كتب داوري شده در حوزه تحقيق و پژوهش مبادرت خواهد شد و در انتها با يك نتيجه گيري مختصر به بحث خود پايان مي دهم.
عنوان : فرصت پويايي است، يك چندي!(چند و چون داستان كودك در عرصه ادبيات دفاع مقدس)
خلاصه : زماني كه سردبير مجله ي رشد نوجوان بودم، يك روز، با يكي از دوستان بسيار عزيزي كه مسئوليتي فرهنگي در يكي از ارگان ها را داشت تلفني صحبت مي كردم. حرف رسيد به اين كه كجايي و چكار مي كني و اين حرف ها و ايشان پرسيد: «هنوز هم در رشد نوجوان هستي؟!» گفتم: «بله، 10 سالي مي شود كه در رشد نوجوان هستم.» گفت: «انشاءالله پيشرفت مي كني و مي روي رشد جوان و رشد معلم و...!!» هنوز هم نمي دانم كه آن دوست عزيز من، اين جمله را جدي گفت يا خواست با من شوخي كرده باشد! اما حالا كه قرار است اين مقاله را بنويسم، نهايت استفاده را از آن حرف مي كنم و مي گويم كه نگاه اينچنيني به ادبيات كودك و نوجوان و يا به تعبيري نگاه اينچنيني به كار كردن در زمينه هاي فرهنگي براي كودكان و نوجوانان، نگاه بسيار بسيار خطرناكي است. اين كه ما، كار كردن براي كودكان و نوجوانان را كم اهميت بدانيم و يا اين كه بيشتر همت خود را براي بزرگترها بگذاريم و سهم كمي ـ حتي كم تري ـ به مخاطبان كودك و نوجوان بدهيم، بسيار دور از انصاف و عدالت است.
عنوان : فضاي جديد و جوان، در شعرهاي دفاع مقدس
خلاصه : برخي تصور مي كنند در عرصه ي شعر دفاع مقدس اتفاق تازه اي نيفتاده است و شعرهاي نسل جديد شاعران دفاع مقدس چيزي جز تكرار همان مفاهيم و مضامين شعرهاي شاعران نسل اول و دوم دفاع مقدس نيست. با نگاهي دقيق به شعر شاعران جوان دفاع مقدس به راحتي مي توان دريافت كه برخلاف تصور، شعر شاعران جوان دفاع مقدس، شعري است پويا كه در حال پيشرفت و تعالي است، كه حتي شعري است متفاوت با شعرهاي نسل اول و دوم انقلاب؛ شعري جذاب، دل نشين، با زبان و بياني نو و تصوير و فضايي كاملاً متفاوت با شعر پيشينيان و پيشكسوتان شعر دفاع مقدس.
عنوان : نگاهي به چند شعر زنده ياد قيصر امين پور از كتاب مثل چشمه، مثل رود گل فرياد شكفت
خلاصه : شعر كودك و نوجوان هنوز كم سن و سال بود كه جنگ شروع شد. هنوز داشت خودش را تمرين مي كرد، حرف زدنش را و راه رفتنش را. هنوز بين قالب هاي مختلف شعري در رفت و آمد بود و داشت ايماژها و آرايه ها و صورت هاي خيال را زيرورو مي كرد و مطمئن نبود كه كدامشان براي او مناسب تر است. گاهي با زبان بزرگترها،حرف مي زد، گاهي آرايه هاي كهن را به تن مي كرد و گاهي به اين قالب و آن قالب در مي آمد. شعر كودك و نوجوان، هر چند نوپا بود و هرچند شناسنامه اي رسمي نداشت تا ديگران چندان او رابه رسميت بشناسند، اما حضوري جدي داشت و شبيه ديگران بود. شبيه همه چيز و همه كس كه در آن فضا تنفس مي كردند. آن روزها كه همه چيز انقلابي بود، شعر كودك هم انقلابي شد، شعر كودك هم شعار داد، او هم مشت هايش را گره كرد و دست هاي كوچك كودكانه اش به جاي آنكه بوي نارنج بدهد، بوي نارنجك گرفت. او كودك بود اما خوش نداشت كه بگويد سارا انار دارد و بابا نان داد. كه ديده بود دارا تفنگ دارد و بابا هم نان و هم جان مي دهد. هر زمانه اي مضامين خودش را مي طلبد، در چنان حال و هوايي نيازها از جنسي ديگر بود. از اين رو بسياري از موضوعات كه سهم كودكان ونوجوانان بود و متعلق به دنياي آنها، به ضرورت كنار گذاشته شد و جبهه و جنگ و دفاع مقدس، نه به عنوان موضوعي كودكانه بلكه به عنوان پاسخي به نيازي اجتماعي در قلمرو كودك و نوجوان، در اولويت قرار گرفت. كودكان و نوجوانان اين سرزمين ناگهان بزرگ شدند، و بسياري چيزها را به چشم ديدند و به تن و جان لمس كردند، بسياري چيزها كه كلمات ، توان بر دوش كشدنش را نداشتند. چگونه مي توان جنگ ، اين موضوع سخت و دردناك را به سرزمين شعر آورد و توقع داشت كه زيبا شود، آيا مي توان لباس شعر بر تن جنگ كرد و انتظار داشت كه شعر زمختي وخونين نشود، آن هم براي مخاطبي ظريف و شكننده! نوشته داريوش آشوري آمده « شعر وانديشه » در كتاب اما شعر كجا نيست؟ هرجا كه درشتي و ز سختي » : است سنگلاخ وار باشد، خواه در زبان و خواه در جهان. هرجا كه ميدان غرش هاي هولناك و چكاچاك جانفرسا باشد. هرجا كه هيبت قدرت و هياهوي بشري گوش ها را كر و چشم ها را كور كرده باشد. اما در پهنه ي قدرت و جنگ نيز شعر هست و آن پهنه تراژدي و حماسي است، يعني پهنه دليري انساني، آنگاه كه انسان دليرانه با سرنوشت خويش، با مرگ خويش مي آويزد. آنگاه زباني شكوهمند، شكوه تجربه انساني بر چكاد در آويختن با مرگ و زيستن در «. خطر را مي سرايد در اين مجال نمي توان به همه شعرهايي كه درباره دفاع مقدس در حوزه كودك و نوجوان سروده شده، پرداخت. اما نگاهي مختصر داريم به شعرهايي با اين موضوع از كتاب "مثل چشمه، مثل رود" سروده قيصر امين پور.
 <<  <  1  2  3  >  >>  
 
 عكس برگزيده
- صفحه اول - كلام شهدا - ويژه نامه ها - كودك و نوجوان - اشعار - داستان - تئاتر - سينما - آثار چند رسانه اي - بانك سوژه - كتابخانه - عكس و تصوير - مقالات - فيلم - صوت - آمار بازديدها - نقشه سايت
info@navideshahed.com